Kısaca
- Türkiye'de yükselti genel olarak kıyılardan iç kesimlere ve batıdan doğuya doğru artar; dağlar çoğunlukla doğu-batı doğrultusunda uzanır.
- Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları, Alp orojenezi sırasında tortul tabakaların kıvrılarak yükselmesiyle oluşmuş kıvrım dağlarıdır.
- Batı Anadolu'daki Yunt Dağı, Bozdağlar ve Aydın Dağları, kırılma sonucu yüksekte kalmış horst (kırık) dağlardır; aralarındaki Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovaları graben (çöküntü) alanlarıdır.
- Ağrı, Tendürek, Süphan ve Nemrut Doğu Anadolu'da; Erciyes, Melendiz, Hasan dağları ile Karadağ ve Karacadağ İç Anadolu'da bulunan volkanik dağlardır.
- Karstik şekillerin en yaygın görüldüğü yerler Orta ve Batı Toroslar'dır; Elmalı, Korkuteli, Kestel ve Acıpayam gibi ovalar karstik erimeyle oluşmuş polye ovalarıdır.
- Karadeniz ve Akdeniz kıyıları genel olarak boyuna, Ege kıyıları enine kıyı tipindedir; Kaş çevresi dalmaçya, İstanbul ve Çanakkale boğazları ria tipi kıyıya örnektir.
Türkiye'nin yer şekillerinin genel özellikleri
Türkiye yüksek ve engebeli bir ülkedir: yükselti genel olarak kıyılardan iç kesimlere ve batıdan doğuya doğru artar, dağlar ise çoğunlukla doğu-batı doğrultusunda uzanır. MEB 10. sınıf coğrafya ders kitabı Türkiye'nin ortalama yükseltisini 1132 metre olarak verir; bu değer kaynaktan kaynağa biraz farklı yazılabildiği için sınavda ezberlenecek kesin bir sayıdan çok "ortalama yükseltisi 1000 metrenin üzerindedir" bilgisi önemlidir.
Ülkenin ana yer şekillerini dağlar, platolar ve ovalar oluşturur. Dağlık alanların yanında kıyılarda ve iç kesimlerde geniş düzlükler de bulunur. MEB'in EKPSS materyaline göre ortalama yükselti ve engebe Marmara Bölgesi'nde en az, Doğu Anadolu Bölgesi'nde en fazladır.
Yer şekillerinin uzanışı ve yükseltisi başka coğrafi özellikleri de belirler. Dağların doğu-batı doğrultusunda uzanması kuzey-güney yönlü ulaşımı zorlaştırır. Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar kıyıya paralel olduğu için kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım zordur; Ege'de dağlar kıyıya dik uzandığından kıyı girintili çıkıntılıdır ve iç kesimlere ulaşım kolaydır. Yükseltinin fazla olması akarsuların eğimini, akış hızını ve enerji potansiyelini artırır.
Türkiye'nin yer şekilleri nasıl oluştu?
Türkiye'nin bugünkü yer şekilleri, farklı jeolojik zamanlarda etkili olan iç kuvvetlerle (orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem) ve bunları aşındırıp dolduran dış kuvvetlerle (akarsular, rüzgârlar, buzullar, dalgalar) oluşmuştur. Ülkenin bulunduğu alan kuzeyde Avrasya, güneyde Afrika ve Arabistan levhaları arasında sıkışmaktadır.
Ülkemizdeki en etkili dağ oluşumu Alp orojenezidir. Tetis Denizi'nde biriken tortulların sıkışıp su yüzeyine çıkmasıyla Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar oluşmuş; gerilmeye uğrayan Batı Anadolu'da ise sert tabakalar kırılarak horst ve graben sistemleri meydana gelmiştir.
III. Jeolojik Zaman'ın sonlarına doğru Anadolu epirojenezle toptan yükselmeye başlamıştır. MEB ders kitabı, ortalama yükseltinin 1000 metreden fazla olmasını ve platoların geniş yer kaplamasını bu yükselmenin kanıtı olarak gösterir. Ege Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumunda da epirojenik hareketler etkili olmuştur; Çukurova ve Ergene Ovası'nda biriken kalın tortullar bu ovaların çöktüğünü gösterir.
Dağlar: kıvrım, kırık ve volkanik dağlar
Türkiye'deki dağlar oluşumlarına göre kıvrım, kırık ve volkanik dağlar olarak üçe ayrılır. Dağların büyük bölümü, levhaların tortul tabakaları sıkıştırması sonucu kıvrılan kütlelerin yükselmesiyle oluşmuş kıvrım dağlarıdır. Sıradağlar hâlinde uzanan bu dağların en önemlileri Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları'dır.
Kırık dağlar, esnek olmayan sert tabakaların kırılması (faylanma) sonucu yüksekte kalan kütlelerdir ve horst adını alır; çöken kesimler ise grabenleri oluşturur. MEB ders kitapları Batı Anadolu'da Yunt Dağı, Bozdağlar, Aydın Dağları ve Menteşe Dağları'nı horst dağlarına; Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovalarını graben alanlarına örnek verir. MEB'in EKPSS materyali Ege'deki kırık dağlar arasında Kaz Dağı ve Madra Dağı'nı da sayar.
Volkanik dağlar, magmanın fay hatları boyunca yeryüzüne çıkıp birikmesiyle oluşur. Volkanik malzemenin üst üste birikmesi Türkiye'nin en yüksek dağlarının oluşmasını sağlamıştır; Türkiye'nin en yüksek dağı olan Büyük Ağrı Dağı da volkaniktir. Ayrıca Kula (Manisa) çevresinde çok sayıda küçük volkan konisi bulunur.
| Dağ türü | Nasıl oluşur? | Türkiye'den örnekler |
|---|---|---|
| Kıvrım dağı | Esnek tortul tabakaların yan basınçla kıvrılarak yükselmesi | Kuzey Anadolu Dağları, Toros Dağları |
| Kırık dağı (horst) | Sert tabakaların kırılması; yüksekte kalan kütleler | Yunt Dağı, Bozdağlar, Aydın Dağları, Menteşe Dağları |
| Volkanik dağ (Doğu Anadolu) | Magmanın yeryüzüne çıkıp birikmesi | Büyük ve Küçük Ağrı, Tendürek, Süphan, Nemrut |
| Volkanik dağ (İç Anadolu) | Magmanın yeryüzüne çıkıp birikmesi | Erciyes, Melendiz, Hasan, Karadağ, Karacadağ |
Platolar
Plato, akarsuların derin vadiler açarak parçaladığı, çevresine göre yüksekte kalan düz ya da hafif dalgalı düzlüklerdir. Türkiye'de platolar deniz seviyesine yakın yerlerden çok yüksek alanlara kadar görülür ve en çok İç Anadolu'da yer kaplar.
İç Anadolu'daki başlıca platolar Obruk, Cihanbeyli, Haymana ve Bozok platolarıdır. Ülkenin en yüksek platoları Doğu Anadolu'dadır: başta Erzurum-Kars ve Ardahan platoları olmak üzere bu platolar genellikle akarsuların volkanik alanları aşındırmasıyla oluşmuştur. Deniz seviyesine en yakın platolar Marmara Denizi çevresindeki Çatalca-Kocaeli platolarıdır. Akdeniz'deki Teke ve Taşeli platoları akarsuların karstik arazideki faaliyetleriyle, Güneydoğu Anadolu'daki Gaziantep ve Şanlıurfa platoları ise Fırat ve Dicle'nin derin aşındırmasıyla oluşmuştur.
Plato bir yeryüzü şeklidir; yayla ise bir yerleşme birimidir. İkisi sık karıştırılır.
Ovalar: delta, tektonik ve karstik ovalar
Ova, çevresine göre alçakta kalan geniş düzlüklerdir; Türkiye'deki ovaların oluşumunda başlıca akarsu biriktirmesi (delta ovaları), tektonik hareketler ve karstik süreçler etkilidir. Kıyılarımızda gelgitin etkili olmaması, akarsuların döküldüğü yerlerde delta ovalarının oluşmasına imkân vermiştir. Yeşilırmak Çarşamba Deltası'nı, Kızılırmak Bafra Deltası'nı, Seyhan ve Ceyhan nehirleri ise MEB ders kitabına göre Türkiye'nin en büyük deltası olan Çukurova'yı oluşturmuştur.
Delta oluşması için kıyıda derinliğin az olması, akarsuyun bol alüvyon taşıması ve biriktirmeyi engelleyecek güçlü akıntı ya da gelgit bulunmaması gerekir. Delta ovaları alüvyonlu olduğu için tarıma çok elverişlidir.
İç bölgelerdeki ovaların büyük bölümü tektonik hareketlerle oluşmuştur. Kuzey Anadolu Fay Hattı boyunca Bolu, Düzce, Tosya, Suluova, Niksar ve Erzincan; Doğu Anadolu Fay Hattı boyunca Amik, Kahramanmaraş, Elâzığ ve Muş ovaları bulunur. Antalya, Burdur, Isparta, Muğla ve Denizli çevresinde ise karstik süreçlerle oluşmuş ovalar vardır.
Karstik şekiller
Karstik şekiller, kireç taşı, dolomit, kaya tuzu ve alçı taşı gibi suda çözünebilen kayaçların suyla erimesi ya da çözünmüş minerallerin çökelmesiyle oluşur. Türkiye'de bu şekillerin en yaygın görüldüğü yerler Orta ve Batı Toroslar'dır; özellikle Teke Yarımadası, Göller Bölgesi ve Taşeli Platosu'nda güzel örnekler bulunur.
- Aşınım şekilleri: lapya (yüzeydeki oluk ve yarıntılar), dolin (çanak biçimli çukur), uvala (dolinlerin birleşmesi), polye (dolin ve uvalaların birleşmesiyle oluşan geniş çukurluk), düden, mağara ve obruk.
- Birikim şekilleri: sarkıt, dikit, sütun ve kalsiyum karbonatlı suların yeryüzünde çökelmesiyle oluşan traverten.
- Başlıca polye ovaları: Elmalı, Korkuteli ve Gembos (Antalya), Kestel ve Kocaova (Burdur), Acıpayam (Denizli) ve Muğla.
- Bilinen örnekler: Denizli'de Pamukkale travertenleri, Mersin'de Cennet-Cehennem obrukları, Antalya'da Göynük Kanyonu, Burdur'da İnsuyu Mağarası.
Kıyı şekilleri ve kıyı tipleri
Türkiye'nin kıyılarında dağların uzanış yönüne ve deniz seviyesi değişimlerine bağlı olarak farklı kıyı tipleri görülür. Dalga aşındırmasının yoğun olduğu dik kıyılarda falez (yalıyar) oluşur. Taşınan kum ve çakıllar kumsalları, sığ kıyılarda biriken malzeme kıyı setlerini oluşturur. Adaları ana karaya bağlayan kıyı okuna tombolo, önü kıyı setiyle kapanıp göle dönüşen koy ya da körfeze lagün denir. Marmara'daki Kapıdağ Yarımadası tombolo, Fethiye'deki Ölüdeniz lagün örneğidir.
Karadeniz ve Akdeniz kıyıları dağların kıyıya paralel uzanması nedeniyle genel olarak boyuna kıyı tipindedir; girinti çıkıntı azdır, falezler sık görülür. Ege kıyıları dağların kıyıya dik uzanması nedeniyle enine kıyı tipindedir; ada, yarımada, koy ve körfez çoktur.
| Kıyı tipi | Özelliği | Türkiye'den örnek |
|---|---|---|
| Boyuna | Dağlar kıyıya paralel; kıyı çizgisi sade | Karadeniz ve Akdeniz kıyıları |
| Enine | Dağlar kıyıya dik; girinti çıkıntı fazla | Ege kıyıları |
| Ria | Akarsu vadilerinin deniz altında kalması | İstanbul ve Çanakkale boğazları |
| Dalmaçya | Kıyıya paralel dağlar arasındaki çukurların deniz altında kalması | Kaş (Antalya) çevresi |
| Limanlı | Koy ve körfezlerin önünün kıyı kordonlarıyla kapanması | Büyükçekmece ve Küçükçekmece lagünlerinin bulunduğu kıyılar |
Boğazlar kısaca
İstanbul ve Çanakkale boğazları, deniz altında kalmış eski akarsu vadileri oldukları için ria tipi kıyıya örnek gösterilir. MEB ders kitabına göre boğazların ve Ege Denizi'nin oluşumunda epirojenik hareketler etkili olmuştur.
İstanbul Boğazı Karadeniz'i Marmara Denizi'ne, Çanakkale Boğazı Marmara Denizi'ni Ege Denizi'ne bağlar.
Akılda tutma kodlamaları
Uzun listeleri sınavda hatırlamak için baş harflerden kurulmuş ezber kısayolları.
- ASTaN
- Doğu Anadolu'nun volkanik dağları: A = Ağrı (Büyük ve Küçük), S = Süphan, T = Tendürek, N = Nemrut.
- HEM KAra KAra
- İç Anadolu'nun volkanik dağları: H = Hasan, E = Erciyes, M = Melendiz, KA = Karadağ, KA = Karacadağ.
- YaBAM
- Batı Anadolu'nun horst (kırık) dağları: Y = Yunt Dağı, B = Bozdağlar, A = Aydın Dağları, M = Menteşe Dağları.
- Kaş'ın DALı, Boğaz'ın RİAsı
- Kaş (Antalya) çevresi dalmaçya kıyı tipine, İstanbul ve Çanakkale boğazları ria kıyı tipine örnektir.
Sınav ipuçları
- Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar kıvrım dağıdır; Batı Anadolu'daki Yunt Dağı, Bozdağlar ve Aydın Dağları kırık (horst) dağıdır.
- Horst yüksekte kalan kırık dağ, graben çöken ovadır: Bozdağlar horst, Gediz Ovası graben.
- Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı volkaniktir; "en yüksek dağ" sorusunda oluşum türünü de bilin.
- Plato ile yayla aynı şey değildir: plato yeryüzü şekli, yayla yerleşme türüdür.
- Polye ovaları (Elmalı, Korkuteli, Kestel, Acıpayam vb.) karstik erimeyle oluşur; akarsu ağzında oluşan delta ovalarıyla karıştırılmamalıdır.
- Boyuna kıyıda (Karadeniz, Akdeniz) dağlar kıyıya paralel, enine kıyıda (Ege) diktir. Dalmaçya da kıyıya paralel dağlarla ilgilidir ama adalar ve koylar kıyıya paralel dizilir.
- Ortalama yükselti değeri kaynaklarda farklı yazılabilir; güvenli bilgi "1000 metrenin üzerinde" olmasıdır.
Test: Türkiye'nin Yer Şekilleri
Şıkka dokun; doğru cevap ve açıklaması açılır. Sorular kolaydan zora.
-
1/15 KOLAY
Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları oluşumlarına göre hangi dağ türüne örnektir?
Doğru cevapKıvrım dağı
Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar, Alp orojenezi sırasında esnek tortul tabakaların yan basınçla kıvrılarak yükselmesiyle oluşmuş kıvrım dağlarıdır. Volkanik dağlar magmanın birikmesiyle, horst dağları ise sert tabakaların kırılmasıyla oluşur; Batı Anadolu'daki Bozdağlar horsta örnektir.
-
2/15 KOLAY
Aşağıdakilerden hangisi volkanik bir dağ değildir?
Doğru cevapBozdağlar
Bozdağlar, Batı Anadolu'da kırılma sonucu yüksekte kalmış bir horst (kırık) dağıdır. Erciyes ve Hasan dağları İç Anadolu'da, Süphan Dağı ise Doğu Anadolu'da bulunan volkanik dağlardır.
-
3/15 KOLAY
Türkiye'de yükselti genel olarak hangi yönde artar?
Doğru cevapBatıdan doğuya
Türkiye'de yükselti genel olarak kıyılardan iç kesimlere ve batıdan doğuya doğru artar. Bu yüzden ortalama yükselti ve engebe Doğu Anadolu'da en fazladır. Doğudan batıya ya da iç kesimlerden kıyılara doğru ise yükselti azalır.
-
4/15 KOLAY
Antalya'nın Kaş ilçesi çevresindeki kıyılar, kıyıya paralel uzanan ada ve yarımadalarıyla hangi kıyı tipine örnektir?
Doğru cevapDalmaçya kıyı
Kaş çevresinde kıyıya paralel uzanan ada ve yarımadalar buraya dalmaçya kıyı özelliği kazandırmıştır. Enine kıyı Ege kıyılarında görülür, limanlı kıyıya Büyükçekmece ve Küçükçekmece çevresi örnektir; haliçli kıyı ise MEB ders kitabına göre Türkiye'de görülmez.
-
5/15 KOLAY
Denizli'deki Pamukkale travertenleri nasıl oluşmuştur?
Doğru cevapKalsiyum karbonatlı suların yeryüzünde çökelmesiyle
Traverten, içinde çözünmüş kalsiyum karbonat bulunan yer altı sularının yeryüzüne çıktığı yerde çökelmesiyle oluşan karstik bir birikim şeklidir; Pamukkale travertenleri bunun en bilinen örneğidir. Lav, buzul ve dalga bu şeklin oluşumunda etkili değildir.
-
6/15 ORTA
Batı Anadolu'da grabenlerin arasında yüksekte kalmış horst dağlarına aşağıdakilerden hangisi örnektir?
Doğru cevapAydın Dağları
Aydın Dağları, Yunt Dağı ve Bozdağlar ile birlikte Batı Anadolu'da kırılma sonucu yüksekte kalmış horst dağlarındandır; aralarında Gediz, Küçük ve Büyük Menderes grabenleri yer alır. Toros ve Canik dağları kıvrım dağı, Erciyes ise volkanik dağdır.
-
7/15 ORTA
Aşağıdaki ovalardan hangisi bir akarsuyun denize döküldüğü yerde biriktirdiği alüvyonlarla oluşmuş delta ovasıdır?
Doğru cevapÇarşamba Ovası
Çarşamba Ovası, Yeşilırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü yerde biriktirdiği alüvyonlarla oluşmuş bir delta ovasıdır. Erzincan ve Muş ovaları fay hatları boyunca çökmeyle oluşmuş tektonik ovalardır, Elmalı Ovası ise karstik erimeyle oluşmuş bir polye ovasıdır.
-
8/15 ORTA
Elmalı, Korkuteli, Kestel ve Acıpayam ovalarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevapKarstik erimeyle oluşmuş polye ovaları olmaları
Bu ovaların dördü de kireç taşı gibi çözünebilen kayaçların erimesiyle oluşan geniş karstik çukurluklardır, yani polye ovasıdır; Antalya, Burdur ve Denizli illerinde bulunurlar. Hiçbiri akarsu ağzında oluşmuş delta değildir ve Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunmaz.
-
9/15 ORTA
İstanbul ve Çanakkale boğazları hangi kıyı tipine örnek gösterilir?
Doğru cevapRia kıyı
İstanbul ve Çanakkale boğazları deniz altında kalmış eski akarsu vadileri olduğu için ria tipi kıyıya örnektir. Dalmaçya kıyıya Kaş çevresi, boyuna kıyıya Karadeniz ve Akdeniz kıyıları, limanlı kıyıya ise Büyükçekmece ve Küçükçekmece lagünlerinin bulunduğu kıyılar örnek verilir.
-
10/15 ORTA
Aşağıdaki platolardan hangisi Doğu Anadolu'da yer alır ve Türkiye'nin en yüksek platoları arasındadır?
Doğru cevapErzurum-Kars Platosu
Türkiye'nin en yüksek platoları Doğu Anadolu'dadır; Erzurum-Kars ve Ardahan platoları bunların başında gelir. Haymana İç Anadolu'da, Teke Akdeniz'de bulunur; Çatalca-Kocaeli platoları ise deniz seviyesine en yakın platolardır.
-
11/15 ORTA
Akdeniz Bölgesi'ndeki Teke ve Taşeli platoları hangi süreçle oluşmuştur?
Doğru cevapAkarsuların karstik arazideki faaliyetleriyle
Teke ve Taşeli platoları, akarsuların kireç taşından oluşan karstik arazideki aşındırma faaliyetleriyle oluşmuştur. Lav ve tüf platolarına Kars, Ardahan ve Nevşehir çevresi örnektir; buzul ve delta bu platoların oluşumunda etkili değildir.
-
12/15 ZOR
Konya'nın Karapınar ilçesindeki Meke Gölü (Meke Tuzlası) için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevapVolkanik patlamayla oluşmuş bir maar çukurudur.
MEB ders kitabı Konya'daki Meke Tuzlası'nı maar özelliği taşıyan yeryüzü şekilleri arasında sayar; MTA da Karapınar volkanik alanının simgesi olan Meke Gölü'nü, ortasından cüruf konisi yükselen bir maar olarak tanıtır. Maar, yer altından patlamayla gaz çıkışı yaşanan yerlerde oluşan volkanik bir çukurdur. Polye karstik, sirk buzul, lagün ise kıyı birikimi kökenlidir.
-
13/15 ZOR
Marmara Denizi'nin güneyindeki Kapıdağ Yarımadası, bir adanın ana karaya kıyı okuyla bağlanmasına örnek gösterilir. Bu yer şeklinin adı nedir?
Doğru cevapTombolo
Adaları ana karaya ya da birbirine bağlayan kıyı oklarına tombolo denir; Kapıdağ Yarımadası Türkiye'deki tombolo örneklerindendir. Lagün önü kapanıp göle dönüşen koy, falez dalga aşındırmasıyla oluşan dik yamaç, delta ise akarsu ağzında biriken alüvyon düzlüğüdür.
-
14/15 ZOR
I. Ege kıyıları genellikle enine kıyı tipindedir. II. Karadeniz ve Akdeniz kıyıları genel olarak boyuna kıyı tipindedir. III. Büyükçekmece ve Küçükçekmece lagünlerinin bulunduğu kıyılar dalmaçya kıyı tipine örnektir. Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevapI ve II
Ege kıyıları dağların kıyıya dik uzanması nedeniyle enine, Karadeniz ve Akdeniz kıyıları dağların kıyıya paralel uzanması nedeniyle boyuna kıyı tipindedir; I ve II doğrudur. Büyükçekmece ve Küçükçekmece lagünlerinin bulunduğu kıyılar limanlı kıyıya örnektir, dalmaçya kıyıya ise Kaş çevresi örnektir; III yanlıştır.
-
15/15 ZOR
MEB ders kitabında Türkiye'nin ortalama yükseltisinin 1000 metreden fazla olması ve platoların geniş yer kaplaması, aşağıdakilerden hangisinin kanıtı olarak gösterilir?
Doğru cevapIII. Jeolojik Zaman'ın sonlarına doğru Anadolu'nun epirojenezle toptan yükselmesinin
Aşınarak alçalan Anadolu kara parçası III. Jeolojik Zaman'ın sonlarına doğru epirojenezle toptan yükselmeye başlamıştır; ortalama yükseltinin 1000 metreyi aşması ve platoların yaygınlığı bunun kanıtıdır. Masiflerin oluşumu, peneplenleşme ve Egeid karasının çökmesi başka dönemlerin olaylarıdır ve yükseltiyi açıklamaz.
Kaynakça
- MEB, Coğrafya 10 Ders Kitabı, 1. Ünite: Türkiye'de iç kuvvetler (s. 38-41)
- MEB, Coğrafya 10 Ders Kitabı, 1. Ünite: Türkiye'de dış kuvvetler ve kıyı tipleri (s. 54-58)
- MEB, Coğrafya 10 Ders Kitabı, 1. Ünite: Türkiye'de başlıca yüzey şekilleri (s. 59-61)
- MEB, Coğrafya 10. Sınıf Ders Kitabı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): Türkiye'nin tektonik yapısı
- MEB, Coğrafya 10. Sınıf Ders Kitabı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): Kıyı tipleri
- MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, EKPSS MEBÖZEL: Türkiye'nin Yeryüzü Şekilleri
- MTA, TurkVolc: Türkiye'nin Volkanları
- MTA TurkVolc: Karapınar Volkanik Alanı
Bu sayfadaki bilgiler 23 Eylül 2026 tarihinde kaynaklarıyla tek tek doğrulandı (nasıl doğruluyoruz). Hata görürsen info@bilq.app adresine yaz.