Tarih Soruları ve Cevapları

Q: Türkiye'nin 1932'de üye olduğu, dönemin dünya barış örgütü hangisidir?

Milletler Cemiyeti. Türkiye, Birinci Dünya Savaşı sonrası kurulan Milletler Cemiyeti'ne 18 Temmuz 1932'de üye oldu. Üyelik başvuruyla değil DAVETLE geldi: cemiyet genel kurulu 6 Temmuz 1932'de oy birliğiyle Türkiye'yi çağırdı, TBMM 9 Temmuz'da olumlu yanıt verdi. Türkiye, cemiyetin tarihinde kendi başvurusu olmadan davet edilen tek ülkedir. Birleşmiş Milletler 1945'te, Avrupa Konseyi 1949'da, NATO ise 1952'de Türkiye'nin katıldığı çok daha sonraki yapılardır.

Q: 1870'lerde Hisarlık Tepesi'nde yaptığı kazılarla efsanevi Truva kentinin kalıntılarını ortaya çıkaran araştırmacı kimdir?

Heinrich Schliemann. Alman iş insanı Heinrich Schliemann, Homeros'un anlattığı Truva'nın gerçek olduğuna inanıp 1870'te Çanakkale'deki Hisarlık Tepesi'nde kazıya başladı; Osmanlı'dan resmî izni 1871'de aldı. 1873'te bulduğu altın buluntulara 'Priamos Hazinesi' adını verdi ve yurt dışına kaçırdı. Sonradan anlaşıldı ki bu eserler Truva'nın çok daha eski bir katmanına aitti. Arthur Evans Girit'te Knossos'u, Howard Carter ise Tutankamon'un mezarını kazmıştır.

Q: 1969'da ARPANET üzerinden ilk kez bir bilgisayardan diğerine mesaj gönderilirken sistem çöktüğü için iletilebilen tek kelime ne olmuştur?

LO. 29 Ekim 1969 akşamı UCLA'dan öğrenci Charley Kline, Stanford Araştırma Enstitüsü'ndeki bilgisayara bağlanmak için 'login' yazmaya başladı. Sistem, L ve O harfleri gittikten sonra çöktü. Böylece internetin atası ARPANET üzerinden gönderilen ilk mesaj 'lo' oldu. Bağlantı yaklaşık bir saat sonra kurulabildi.

Q: Havza Genelgesi hangi ilimizin sınırları içinde yayımlanmıştır?

Samsun. Havza, Samsun'un bir ilçesidir. Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktıktan sonra 25 Mayıs'ta Havza'ya geçti ve 28 Mayıs 1919'da buradan Havza Genelgesi'ni yayımladı. Genelge, işgalleri protesto eden mitingler düzenlenmesini ve İstanbul Hükûmeti ile İtilaf devletlerine protesto telgrafları çekilmesini istiyordu.

Q: Osmanlı tarihinde en uzun süre tahtta kalan padişah kimdir?

Kanuni Sultan Süleyman. Kanuni Sultan Süleyman 1520'de tahta çıktı ve 1566'da Zigetvar Kuşatması sırasında ölene kadar yaklaşık 46 yıl hüküm sürdü; bu, Osmanlı tarihinin en uzun saltanatıdır. Karşılaştırma için: II. Abdülhamid 33 yıl, Fatih Sultan Mehmet ise ikinci saltanatında 30 yıl tahtta kalmıştır.

Q: İkinci Dünya Savaşı'nda Pasifik'te ABD'nin, Japon adalarını tek tek ele geçirerek ilerlediği stratejiye ne ad verilir?

Ada atlama stratejisi. ABD, Pasifik'teki Japon adalarının tamamını almak yerine stratejik önemi olanları seçip ele geçirdi, güçlü şekilde tahkim edilmiş olanları ise arkada bırakıp geçti. Bu yönteme ada atlama (island hopping) denir. Amaç, Japonya'ya hava üssü menzilinden yaklaşmak ve atlanan garnizonların ikmalini keserek onları etkisiz bırakmaktı.

Q: Vikingler hangi kıtaya Kolomb'dan önce ulaşmıştır?

Kuzey Amerika. İskandinav denizciler, Kolomb'un 1492'deki yolculuğundan yaklaşık 500 yıl önce Kuzey Amerika'ya ulaştı. Kanada'nın Newfoundland adasının kuzey ucundaki L'Anse aux Meadows yerleşimi 1960'ta bulundu ve karbon tarihlemesi MS 1000 civarını gösterdi. Burası Kuzey Amerika'da doğrulanmış tek Viking yerleşimidir ve UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Q: II. Mahmud döneminde 1831'de yapılan ilk nüfus sayımının temel amacı aşağıdakilerden hangisiydi?

Asker ve vergi kaynaklarını belirlemek. II. Mahmud 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı kaldırıp yerine yeni bir ordu kurmuştu. 1831 sayımının amacı bu orduya kaç asker alınabileceğini ve kaç vergi mükellefi bulunduğunu tespit etmekti. Tam da bu yüzden yalnızca erkekler sayıldı; kadınlar sayıma dahil edilmedi. Modern anlamda bir nüfus sayımı değil, askerî ve malî bir kayıt çalışmasıydı.

Q: Anadolu'da Hititlerin kullandığı ve tanrılara adanan açık hava tapınağı olan ünlü kaya kabartmaları nerededir?

Yazılıkaya. Yazılıkaya, Çorum'un Boğazkale ilçesindeki Hitit başkenti Hattuşa'nın hemen dışında yer alan açık hava tapınağıdır. Kayalara oyulmuş kabartmalarda Hitit tanrı ve tanrıçalarının geçit töreni betimlenir; A Odası'nda doksanı aşkın figür bulunur. Kabartmalar MÖ 13. yüzyıla tarihlenir.

Q: Bir devletin kendi toprağında tam söz sahibi olması nedir?

Egemenlik. Egemenlik, bir devletin kendi ülkesi üzerinde başka hiçbir güce bağlı olmadan karar verme yetkisidir. İçeride en üstün otorite olmayı, dışarıda ise başka devletlerle eşit sayılmayı gerektirir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ikinci maddesinde 'Egemenlik kayıtsız şartsız Milletindir' denir.

1/25 KOLAY

Türkiye'nin 1932'de üye olduğu, dönemin dünya barış örgütü hangisidir?

Doğru cevapMilletler Cemiyeti

Türkiye, Birinci Dünya Savaşı sonrası kurulan Milletler Cemiyeti'ne 18 Temmuz 1932'de üye oldu. Üyelik başvuruyla değil DAVETLE geldi: cemiyet genel kurulu 6 Temmuz 1932'de oy birliğiyle Türkiye'yi çağırdı, TBMM 9 Temmuz'da olumlu yanıt verdi. Türkiye, cemiyetin tarihinde kendi başvurusu olmadan davet edilen tek ülkedir. Birleşmiş Milletler 1945'te, Avrupa Konseyi 1949'da, NATO ise 1952'de Türkiye'nin katıldığı çok daha sonraki yapılardır.

2/25 ORTA

1870'lerde Hisarlık Tepesi'nde yaptığı kazılarla efsanevi Truva kentinin kalıntılarını ortaya çıkaran araştırmacı kimdir?

Doğru cevapHeinrich Schliemann

Alman iş insanı Heinrich Schliemann, Homeros'un anlattığı Truva'nın gerçek olduğuna inanıp 1870'te Çanakkale'deki Hisarlık Tepesi'nde kazıya başladı; Osmanlı'dan resmî izni 1871'de aldı. 1873'te bulduğu altın buluntulara 'Priamos Hazinesi' adını verdi ve yurt dışına kaçırdı. Sonradan anlaşıldı ki bu eserler Truva'nın çok daha eski bir katmanına aitti. Arthur Evans Girit'te Knossos'u, Howard Carter ise Tutankamon'un mezarını kazmıştır.

3/25 ZOR

1969'da ARPANET üzerinden ilk kez bir bilgisayardan diğerine mesaj gönderilirken sistem çöktüğü için iletilebilen tek kelime ne olmuştur?

Doğru cevapLO

29 Ekim 1969 akşamı UCLA'dan öğrenci Charley Kline, Stanford Araştırma Enstitüsü'ndeki bilgisayara bağlanmak için 'login' yazmaya başladı. Sistem, L ve O harfleri gittikten sonra çöktü. Böylece internetin atası ARPANET üzerinden gönderilen ilk mesaj 'lo' oldu. Bağlantı yaklaşık bir saat sonra kurulabildi.

4/25 KOLAY

Havza Genelgesi hangi ilimizin sınırları içinde yayımlanmıştır?

Doğru cevapSamsun

Havza, Samsun'un bir ilçesidir. Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktıktan sonra 25 Mayıs'ta Havza'ya geçti ve 28 Mayıs 1919'da buradan Havza Genelgesi'ni yayımladı. Genelge, işgalleri protesto eden mitingler düzenlenmesini ve İstanbul Hükûmeti ile İtilaf devletlerine protesto telgrafları çekilmesini istiyordu.

5/25 ORTA

Osmanlı tarihinde en uzun süre tahtta kalan padişah kimdir?

Doğru cevapKanuni Sultan Süleyman

Kanuni Sultan Süleyman 1520'de tahta çıktı ve 1566'da Zigetvar Kuşatması sırasında ölene kadar yaklaşık 46 yıl hüküm sürdü; bu, Osmanlı tarihinin en uzun saltanatıdır. Karşılaştırma için: II. Abdülhamid 33 yıl, Fatih Sultan Mehmet ise ikinci saltanatında 30 yıl tahtta kalmıştır.

6/25 ZOR

İkinci Dünya Savaşı'nda Pasifik'te ABD'nin, Japon adalarını tek tek ele geçirerek ilerlediği stratejiye ne ad verilir?

Doğru cevapAda atlama stratejisi

ABD, Pasifik'teki Japon adalarının tamamını almak yerine stratejik önemi olanları seçip ele geçirdi, güçlü şekilde tahkim edilmiş olanları ise arkada bırakıp geçti. Bu yönteme ada atlama (island hopping) denir. Amaç, Japonya'ya hava üssü menzilinden yaklaşmak ve atlanan garnizonların ikmalini keserek onları etkisiz bırakmaktı.

7/25 KOLAY

Vikingler hangi kıtaya Kolomb'dan önce ulaşmıştır?

Doğru cevapKuzey Amerika

İskandinav denizciler, Kolomb'un 1492'deki yolculuğundan yaklaşık 500 yıl önce Kuzey Amerika'ya ulaştı. Kanada'nın Newfoundland adasının kuzey ucundaki L'Anse aux Meadows yerleşimi 1960'ta bulundu ve karbon tarihlemesi MS 1000 civarını gösterdi. Burası Kuzey Amerika'da doğrulanmış tek Viking yerleşimidir ve UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

8/25 ORTA

II. Mahmud döneminde 1831'de yapılan ilk nüfus sayımının temel amacı aşağıdakilerden hangisiydi?

Doğru cevapAsker ve vergi kaynaklarını belirlemek

II. Mahmud 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı kaldırıp yerine yeni bir ordu kurmuştu. 1831 sayımının amacı bu orduya kaç asker alınabileceğini ve kaç vergi mükellefi bulunduğunu tespit etmekti. Tam da bu yüzden yalnızca erkekler sayıldı; kadınlar sayıma dahil edilmedi. Modern anlamda bir nüfus sayımı değil, askerî ve malî bir kayıt çalışmasıydı.

9/25 ZOR

Anadolu'da Hititlerin kullandığı ve tanrılara adanan açık hava tapınağı olan ünlü kaya kabartmaları nerededir?

Doğru cevapYazılıkaya

Yazılıkaya, Çorum'un Boğazkale ilçesindeki Hitit başkenti Hattuşa'nın hemen dışında yer alan açık hava tapınağıdır. Kayalara oyulmuş kabartmalarda Hitit tanrı ve tanrıçalarının geçit töreni betimlenir; A Odası'nda doksanı aşkın figür bulunur. Kabartmalar MÖ 13. yüzyıla tarihlenir.

10/25 KOLAY

Bir devletin kendi toprağında tam söz sahibi olması nedir?

Doğru cevapEgemenlik

Egemenlik, bir devletin kendi ülkesi üzerinde başka hiçbir güce bağlı olmadan karar verme yetkisidir. İçeride en üstün otorite olmayı, dışarıda ise başka devletlerle eşit sayılmayı gerektirir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ikinci maddesinde 'Egemenlik kayıtsız şartsız Milletindir' denir.

11/25 ORTA

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Nazi liderlerinin savaş suçlarından yargılandığı mahkemeler hangi şehirde kurulmuştur?

Doğru cevapNürnberg

Nazi Almanyası'nın önde gelen yöneticileri, savaştan sonra Almanya'nın Nürnberg şehrinde kurulan Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nde yargılandı. Duruşmalar 1945'te başladı. Şehir bilinçli seçilmişti: Nürnberg, Nazi Partisi'nin büyük kongrelerini düzenlediği ve ırkçı yasaların adını aldığı yerdi.

12/25 ZOR

Sivas Kongresi'nde alınan önemli kararlardan biri, dağınık millî cemiyetlerin hangi çatı altında birleştirilmesidir?

Doğru cevapAnadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

4-11 Eylül 1919'daki Sivas Kongresi'nde, ülkenin dört bir yanında ayrı ayrı kurulmuş olan yerel direniş cemiyetleri Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirildi. Böylece Millî Mücadele tek merkezden yönetilebilir hâle geldi. Kuva-yi Milliye ise bir cemiyet değil, düzenli ordu kurulana kadar savaşan silahlı direniş birlikleriydi.

13/25 KOLAY

Rivayete göre geceleri kılık değiştirip şehri gezen padişah kimdir?

Doğru cevapIV. Murad

IV. Murad hakkında en çok anlatılan rivayet, geceleri kıyafet değiştirip İstanbul'u dolaştığı ve yasakladığı içki ile tütünün gizlice kullanılıp kullanılmadığını kendi gözüyle denetlediğidir. Bu anlatı halk hafızasında güçlü yer tutar; kesin belgeye dayanmadığı için tarihçiler bunu bir rivayet olarak aktarır.

14/25 ORTA

Birinci Dünya Savaşı'nı başlatan kıvılcım olarak gösterilen olay nedir?

Doğru cevapAvusturya veliahtının öldürülmesi

28 Haziran 1914'te Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand, Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürüldü. Suikast, Avusturya-Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilan etmesine yol açtı; ittifak zincirleri devreye girince çatışma birkaç hafta içinde Avrupa savaşına dönüştü. Pearl Harbor ve Polonya'nın işgali ise İkinci Dünya Savaşı'na aittir.

15/25 ZOR

Osmanlı Devleti hangi yıl dış borçlarını ödeyemeyeceğini resmen ilan etmiştir?

Doğru cevap1875

Osmanlı Devleti 1854'ten itibaren dış borçlanmaya başlamıştı. 1875'te yayımlanan Ramazan Kararnamesi ile borç taksitlerinin ancak yarısının ödenebileceği açıklandı; bu, malî iflasın resmî ilanı sayılır. 1876'da ödemeler tamamen durdu. 1881'deki Muharrem Kararnamesi ise borçları yeniden düzenleyip alacaklıların denetimindeki Düyun-ı Umumiye idaresini kurdu.

16/25 KOLAY

İkinci Dünya Savaşı hangi yıllar arasında yaşanmıştır?

Doğru cevap1939-1945

İkinci Dünya Savaşı, Almanya'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'yı işgaliyle başladı ve 1945'te sona erdi: Almanya Mayıs 1945'te, Japonya ise Eylül 1945'te teslim oldu. 1914-1918 Birinci Dünya Savaşı'nın, 1929 ise Büyük Buhran'ın tarihidir.

17/25 ORTA

Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi ile Osmanlı'nın denetimine geçen ticaret yolu hangisidir?

Doğru cevapBaharat Yolu

Yavuz Sultan Selim'in 1516-1517 Mısır Seferi Memlûk Devleti'ne son verdi ve Suriye ile Mısır Osmanlı topraklarına katıldı. Böylece Hindistan'dan Kızıldeniz üzerinden Akdeniz'e uzanan Baharat Yolu Osmanlı denetimine girdi. İpek Yolu ise Çin'den gelen kara güzergâhıdır; Kral Yolu Pers dönemine aittir.

18/25 ZOR

Türkiye'de ilk radyo yayını hangi yıl başlamıştır?

Doğru cevap1927

Türkiye'de düzenli radyo yayını 6 Mayıs 1927'de başladı. İlk yayın, Sirkeci'deki Büyük Postane binasının bodrumundan 'İstanbul Radyosu' adıyla yapıldı ve akşamları birkaç saat sürüyor, ağırlıklı olarak müzik ile haberden oluşuyordu. Yayınları yürüten Telsiz Telefon Türk Anonim Şirketi ise aynı yılın Eylül ayında kuruldu.

19/25 KOLAY

Cumhuriyet'in ilanından sonra Türkiye'nin başkenti neresi olmuştur?

Doğru cevapAnkara

Ankara, Cumhuriyet ilan edilmeden önce, 13 Ekim 1923'te TBMM kararıyla başkent oldu; Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edildi. Ankara'nın seçilmesinde Anadolu'nun ortasında ve güvenli bir konumda bulunması, Millî Mücadele'nin buradan yönetilmiş olması etkiliydi.

20/25 ORTA

Büyük İskender'in seferleri sonucu Doğu ve Batı kültürlerinin kaynaşmasından doğan kültüre ne ad verilir?

Doğru cevapHelenizm

Büyük İskender'in MÖ 4. yüzyıldaki doğu seferleri sonucunda Yunan kültürü ile Anadolu, Mezopotamya, İran ve Mısır kültürleri kaynaştı. Bu bileşimden doğan döneme ve kültüre Helenizm denir. Bergama ve İskenderiye gibi şehirler bu dönemin bilim ve sanat merkezlerindendir.

21/25 ZOR

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası imzalanan, ancak Avrupa devletlerinin tepkisiyle kısa sürede yerini Berlin Antlaşması'na bırakan ağır antlaşma hangisidir?

Doğru cevapAyastefanos Antlaşması

93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 3 Mart 1878'de İstanbul Yeşilköy'de (Ayastefanos) Osmanlı için çok ağır koşullar taşıyan bir antlaşma imzalandı; Ege'ye uzanan büyük bir Bulgaristan öngörülüyordu. Rusya'nın bu kadar güçlenmesini istemeyen Avrupa devletlerinin baskısıyla antlaşma yürürlüğe giremeden 13 Temmuz 1878 tarihli Berlin Antlaşması'yla değiştirildi.

22/25 KOLAY

Viking gemilerinin baş kısmındaki oymalı figür hangi yaratığı andırırdı?

Doğru cevapEjderha

Viking savaş gemilerinin baş kısmına oyulan figür çoğunlukla bir ejderha ya da yılan başıydı; bu yüzden gemilere 'drakkar' (ejderha gemisi) de denir. Figürün düşmanı korkutmak ve kötü ruhları uzak tutmak amacı taşıdığı kabul edilir.

23/25 ORTA

Osmanlı'nın Balkanlarda halkın gönlünü kazanmak için izlediği politikaya ne denirdi?

Doğru cevapİstimalet

İstimalet, sözlükte 'gönlünü kazanma, kendine meylettirme' anlamına gelir. Tarihçi Halil İnalcık bunu 'hoşgörüyle kazanma' diye tanımlar. Osmanlı, Balkanlarda fethettiği yerlerde halkın dinî özgürlüğünü koruyarak, bazı vergilerde kolaylık sağlayarak ve yerel hakları tanıyarak yönetimini kalıcı kılmaya çalıştı. Devşirme, iskân ve şenlendirme ise ayrı uygulamalardır.

24/25 ZOR

Mustafa Kemal'in Samsun'a çıktıktan sonra yayımladığı ve halkı işgallere karşı mitinglere çağıran ilk genelge hangisidir?

Doğru cevapHavza Genelgesi

Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919), Millî Mücadele döneminde yayımlanan ilk genelgedir. Halkı işgallere karşı mitingler düzenlemeye ve protesto telgrafları çekmeye çağırıyordu. Amasya Genelgesi 22 Haziran 1919'da, yani yaklaşık bir ay sonra yayımlandı; Erzurum ve Sivas kongreleri ise daha da sonradır.

25/25 KOLAY

Para kullanılmadan önce alışverişte hangi yöntem uygulanırdı?

Doğru cevapTakas

Para icat edilmeden önce mallar doğrudan mal ile değiştiriliyordu; bu yönteme takas denir. Takasın en büyük zorluğu, iki tarafın da karşısındakinin elindekine aynı anda ihtiyaç duymasının gerekmesiydi. Senet, çek ve kredi ise paranın yaygınlaşmasından çok sonra ortaya çıkmış araçlardır.

25 soruluk test — cevaplar ve açıklamalar