Kapalı bir şişedeki gaz hangi yüzeylere basınç uygular?

Kabın her yerine. Gaz molekülleri her yöne rastgele hareket eder ve kabın bütün iç yüzeylerine çarpar; bu yüzden basınç kapağa, tabana ve yanlara aynı anda uygulanır. Sıvılarda da durum böyledir; buna Pascal ilkesi denir.

Sıvıların derinliği arttıkça sıvı basıncı nasıl değişir?

Artar. Sıvı basıncı derinlikle artar, çünkü aşağıdaki bir noktaya üstündeki tüm sıvı sütununun ağırlığı biner. Bu yüzden baraj duvarları aşağı doğru kalınlaşır ve dalgıçlar derine indikçe daha çok basınç hisseder.

Bizi zararlı morötesi ışınlardan koruyan ozon tabakası, atmosferin hangi katmanında yoğunlaşmıştır?

Stratosfer. Ozon tabakası stratosferde, yaklaşık 15-35 kilometre yükseklikte yoğunlaşmıştır ve Güneş'ten gelen zararlı morötesi ışınların büyük bölümünü tutar. Troposfer en alttaki, hava olaylarının geçtiği katmandır.

Vücudumuzun D vitamini üretebilmesi için neye ihtiyaç vardır?

Güneş ışığı. Cilt, güneşten gelen UVB ışınlarıyla temas ettiğinde D vitamini üretir; bu vitamin kalsiyum emilimi ve kemik sağlığı için gereklidir. Karanlıkta üretim durur, bu yüzden güneş görmeyen aylarda eksiklik yaygındır.

Atmosferde bitkilerin fotosentezde kullandığı ve canlıların solunumla açığa çıkardığı gazın çevrimine ne ad verilir?

Karbon döngüsü. Karbon döngüsü, karbondioksitin bitkilerce fotosentezde alınıp canlıların solunumuyla atmosfere geri verilmesini anlatır; okyanuslar ve toprak da bu döngünün parçasıdır. Fosil yakıt yakmak, milyonlarca yıl gömülü kalmış karbonu döngüye aniden sokar.

Renk körlüğünün X kromozomu üzerinden nesillere geçmesine ne ad verilir?

Cinsiyete bağlı kalıtım. Renk körlüğüne yol açan gen X kromozomu üzerindedir; erkeklerde tek X bulunduğu için hastalık onlarda çok daha sık görülür. Bir özelliğin cinsiyet kromozomu üzerinden aktarılmasına cinsiyete bağlı kalıtım denir.

Mikroorganizma üretmeye yarayan yassı kap hangisidir?

Petri kabı. Petri kabı, içinde besiyeri bulunan yassı ve kapaklı cam ya da plastik kaptır; mikroorganizmaları üretip koloni hâlinde gözlemlemeye yarar. Adını geliştiren bakteriyolog Julius Richard Petri'den alır.

Çoğu maddenin sıcaklık artınca hacminin büyümesi olayına ne ad verilir?

Isıl genleşme. Sıcaklık artınca tanecikler daha hızlı titreşir ve aralarındaki uzaklık büyür; maddenin hacmi artar. Buna ısıl genleşme denir. Köprülerde bırakılan derz boşlukları ve raylardaki aralıklar bu yüzden vardır.

Ağızda tükürükle salgılanan ve nişasta sindirimini başlatan enzim hangisidir?

Amilaz. Tükürükteki amilaz enzimi, nişastayı daha küçük şeker moleküllerine parçalayarak sindirimi ağızda başlatır; ekmeği uzun süre çiğnediğinizde tatlanmasının sebebi budur. Pepsin midede, tripsin ve lipaz ise ince bağırsakta görev yapar.

Otomobillerde kullanılan, tekrar şarj olabilen enerji kaynağı nedir?

Akü. Akü, kimyasal enerjiyi elektriğe çeviren ve tekrar şarj edilebilen kaynaktır; otomobilde motoru çalıştırır ve elektrik sistemini besler. Dinamo hareketten elektrik üretir, sigorta ise aşırı akımda devreyi keser.

Bitki hücresini hayvan hücresinden ayıran, en dıştaki sert yapı nedir?

Hücre duvarı. Bitki hücresinin en dışında selülozdan yapılmış sert bir hücre duvarı vardır; hayvan hücresinde bu yapı bulunmaz. Duvar hücreye biçim verir ve destek sağlar. Hücre zarı ise her iki hücrede de bulunur.

Tarihte 'Bright Hastalığı' olarak bilinen rahatsızlık vücudun hangi organını etkiler?

Böbrek. Bright hastalığı, 19. yüzyılda böbrek iltihabı (nefrit) için kullanılan addır; idrarda protein görülmesiyle tanımlanmıştır. Adını hastalığı tarif eden İngiliz hekim Richard Bright'tan alır.

Örümceklerin böcekleri yakalamak için salgıladıkları iplikçiklerle ördüğü tuzağa ne ad verilir?

Ağ. Örümcekler karınlarındaki bezlerden salgıladıkları ipek iplikçiklerle ağ örer ve avlarını buna düşürür. Koza ise tırtılların başkalaşım sırasında içine girdiği yapıdır.

Hareket eden bir cismin sahip olduğu enerji türüne ne ad verilir?

Kinetik enerji. Hareket eden bir cismin hızından kaynaklanan enerjisine kinetik enerji denir; kütle ve hızın karesiyle artar, bu yüzden hız iki katına çıkınca enerji dörde katlanır. Potansiyel enerji ise konumdan kaynaklanır.

Bir gezegenin, çevresinde dolandığı yıldıza en yakın olduğu noktaya ne ad verilir?

Perihel. Bir gezegenin yörüngesinde yıldıza en yakın olduğu noktaya perihel, en uzak olduğu noktaya afel (aphel) denir. Dünya perihelden ocak ayında geçer; yani kış, Güneş'e uzaklıkla ilgili değildir.

Depremden sonra evde ilk olarak ne kapatılmalıdır?

Doğal gaz vanası. Depremden sonra evde ilk yapılacaklardan biri doğal gaz vanasını kapatmaktır; hasar görmüş bir borudan sızan gaz yangın ve patlamaya yol açabilir. Ardından elektrik ve su kapatılır.

Demirin nemli ortamda oksijenle tepkimeye girerek paslanmasında gözlenen kimyasal olay türü hangisidir?

Yükseltgenme. Demir, nemli havada oksijenle birleşerek pas oluşturur; bu tepkimede demir elektron kaybettiği için olay yükseltgenmedir (oksidasyon). İndirgenme ise tam tersi, elektron kazanmadır.

İnsanda ses tellerini barındıran ve konuşma seslerinin üretilmesinde rol oynayan organ hangisidir?

Gırtlak. Ses telleri gırtlakta (larinks) bulunur; akciğerden gelen hava bu telleri titreştirir ve ses oluşur. Yutak yiyeceğin geçtiği ortak yol, bronşlar akciğere giden hava yolları, diyafram ise solunum kasıdır.

Işık hangi ortamda en hızlı yayılır?

Boşlukta. Işık en hızlı boşlukta yayılır: saniyede yaklaşık 300 bin kilometre. Su, cam ya da yağ gibi ortamlarda yavaşlar; bu yavaşlama ışığın kırılmasının sebebidir.

Güneş Sistemi'nde yüzey sıcaklığı en yüksek olan gezegen hangisidir?

Venüs. Yüzey sıcaklığı en yüksek gezegen Venüs'tür; ortalama 460 santigrat dereceyi bulur. Merkür Güneş'e daha yakın olmasına rağmen atmosferi yok denecek kadar incedir, Venüs'ün kalın karbondioksit atmosferi ise ısıyı hapseder.

Ahtapot ve kalamarın ait olduğu, gelişmiş sinir sistemiyle bilinen yumuşakça grubuna ne ad verilir?

Kafadan bacaklılar. Ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı kafadan bacaklılar (Cephalopoda) grubundandır; kolları doğrudan başlarına bağlıdır ve omurgasızlar arasında en gelişmiş sinir sistemine sahiptirler. Midye ve istiridye çift kabuklulardandır.

Yıldırım genellikle nereye düşer?

Yüksek yerlere. Yıldırım, buluttan yere en kısa yolu arar; bu yüzden genellikle yüksek ve sivri noktalara düşer. Açık alanda ağaç altına sığınmak da bu yüzden tehlikelidir.

Yüz ölçümü bakımından dünyanın en büyük adası kabul edilen ve büyük bölümü buzullarla kaplı olan ada hangisidir?

Grönland. Grönland, yaklaşık 2,1 milyon kilometrekareyle dünyanın en büyük adasıdır ve yüzeyinin büyük bölümü kalıcı buz tabakasıyla kaplıdır. Avustralya daha büyüktür ama ada değil kıta sayılır.

Yılanların çatal diliyle topladığı koku moleküllerini algılayan ağız tavanındaki yapı nedir?

Jacobson organı. Yılan çatal diliyle havadaki koku moleküllerini toplar ve ağzının tavanında bulunan Jacobson organına (vomeronazal organ) götürür; koku böylece iki noktadan alındığı için yılan kaynağın yönünü de anlar.

Dilde tatları algılayan yapılar hangileridir?

Tat tomurcukları. Dildeki tat tomurcukları, içlerindeki duyu hücreleriyle tatlı, tuzlu, ekşi, acı ve umami tatlarını algılar ve bilgiyi sinirlerle beyne iletir. Bir yetişkinde binlerce tat tomurcuğu bulunur.

Bilim Soruları ve Cevapları

Binlerce soruyla oynamak için BilQ'yu indir

25 soruluk test — cevaplar ve açıklamalar

Şıkka dokun; doğru cevap ve açıklaması açılır.

1/25 KOLAY

Kapalı bir şişedeki gaz hangi yüzeylere basınç uygular?
Doğru cevapKabın her yerine

Gaz molekülleri her yöne rastgele hareket eder ve kabın bütün iç yüzeylerine çarpar; bu yüzden basınç kapağa, tabana ve yanlara aynı anda uygulanır. Sıvılarda da durum böyledir; buna Pascal ilkesi denir.
2/25 ORTA

Sıvıların derinliği arttıkça sıvı basıncı nasıl değişir?
Doğru cevapArtar

Sıvı basıncı derinlikle artar, çünkü aşağıdaki bir noktaya üstündeki tüm sıvı sütununun ağırlığı biner. Bu yüzden baraj duvarları aşağı doğru kalınlaşır ve dalgıçlar derine indikçe daha çok basınç hisseder.
3/25 ZOR

Bizi zararlı morötesi ışınlardan koruyan ozon tabakası, atmosferin hangi katmanında yoğunlaşmıştır?
Doğru cevapStratosfer

Ozon tabakası stratosferde, yaklaşık 15-35 kilometre yükseklikte yoğunlaşmıştır ve Güneş'ten gelen zararlı morötesi ışınların büyük bölümünü tutar. Troposfer en alttaki, hava olaylarının geçtiği katmandır.
4/25 KOLAY

Vücudumuzun D vitamini üretebilmesi için neye ihtiyaç vardır?
Doğru cevapGüneş ışığı

Cilt, güneşten gelen UVB ışınlarıyla temas ettiğinde D vitamini üretir; bu vitamin kalsiyum emilimi ve kemik sağlığı için gereklidir. Karanlıkta üretim durur, bu yüzden güneş görmeyen aylarda eksiklik yaygındır.
5/25 ORTA

Atmosferde bitkilerin fotosentezde kullandığı ve canlıların solunumla açığa çıkardığı gazın çevrimine ne ad verilir?
Doğru cevapKarbon döngüsü

Karbon döngüsü, karbondioksitin bitkilerce fotosentezde alınıp canlıların solunumuyla atmosfere geri verilmesini anlatır; okyanuslar ve toprak da bu döngünün parçasıdır. Fosil yakıt yakmak, milyonlarca yıl gömülü kalmış karbonu döngüye aniden sokar.
6/25 ZOR

Renk körlüğünün X kromozomu üzerinden nesillere geçmesine ne ad verilir?
Doğru cevapCinsiyete bağlı kalıtım

Renk körlüğüne yol açan gen X kromozomu üzerindedir; erkeklerde tek X bulunduğu için hastalık onlarda çok daha sık görülür. Bir özelliğin cinsiyet kromozomu üzerinden aktarılmasına cinsiyete bağlı kalıtım denir.
7/25 KOLAY

Mikroorganizma üretmeye yarayan yassı kap hangisidir?
Doğru cevapPetri kabı

Petri kabı, içinde besiyeri bulunan yassı ve kapaklı cam ya da plastik kaptır; mikroorganizmaları üretip koloni hâlinde gözlemlemeye yarar. Adını geliştiren bakteriyolog Julius Richard Petri'den alır.
8/25 ORTA

Çoğu maddenin sıcaklık artınca hacminin büyümesi olayına ne ad verilir?
Doğru cevapIsıl genleşme

Sıcaklık artınca tanecikler daha hızlı titreşir ve aralarındaki uzaklık büyür; maddenin hacmi artar. Buna ısıl genleşme denir. Köprülerde bırakılan derz boşlukları ve raylardaki aralıklar bu yüzden vardır.
9/25 ZOR

Ağızda tükürükle salgılanan ve nişasta sindirimini başlatan enzim hangisidir?
Doğru cevapAmilaz

Tükürükteki amilaz enzimi, nişastayı daha küçük şeker moleküllerine parçalayarak sindirimi ağızda başlatır; ekmeği uzun süre çiğnediğinizde tatlanmasının sebebi budur. Pepsin midede, tripsin ve lipaz ise ince bağırsakta görev yapar.
10/25 KOLAY

Otomobillerde kullanılan, tekrar şarj olabilen enerji kaynağı nedir?
Doğru cevapAkü

Akü, kimyasal enerjiyi elektriğe çeviren ve tekrar şarj edilebilen kaynaktır; otomobilde motoru çalıştırır ve elektrik sistemini besler. Dinamo hareketten elektrik üretir, sigorta ise aşırı akımda devreyi keser.
11/25 ORTA

Bitki hücresini hayvan hücresinden ayıran, en dıştaki sert yapı nedir?
Doğru cevapHücre duvarı

Bitki hücresinin en dışında selülozdan yapılmış sert bir hücre duvarı vardır; hayvan hücresinde bu yapı bulunmaz. Duvar hücreye biçim verir ve destek sağlar. Hücre zarı ise her iki hücrede de bulunur.
12/25 ZOR

Tarihte 'Bright Hastalığı' olarak bilinen rahatsızlık vücudun hangi organını etkiler?
Doğru cevapBöbrek

Bright hastalığı, 19. yüzyılda böbrek iltihabı (nefrit) için kullanılan addır; idrarda protein görülmesiyle tanımlanmıştır. Adını hastalığı tarif eden İngiliz hekim Richard Bright'tan alır.
13/25 KOLAY

Örümceklerin böcekleri yakalamak için salgıladıkları iplikçiklerle ördüğü tuzağa ne ad verilir?
Doğru cevapAğ

Örümcekler karınlarındaki bezlerden salgıladıkları ipek iplikçiklerle ağ örer ve avlarını buna düşürür. Koza ise tırtılların başkalaşım sırasında içine girdiği yapıdır.
14/25 ORTA

Hareket eden bir cismin sahip olduğu enerji türüne ne ad verilir?
Doğru cevapKinetik enerji

Hareket eden bir cismin hızından kaynaklanan enerjisine kinetik enerji denir; kütle ve hızın karesiyle artar, bu yüzden hız iki katına çıkınca enerji dörde katlanır. Potansiyel enerji ise konumdan kaynaklanır.
15/25 ZOR

Bir gezegenin, çevresinde dolandığı yıldıza en yakın olduğu noktaya ne ad verilir?
Doğru cevapPerihel

Bir gezegenin yörüngesinde yıldıza en yakın olduğu noktaya perihel, en uzak olduğu noktaya afel (aphel) denir. Dünya perihelden ocak ayında geçer; yani kış, Güneş'e uzaklıkla ilgili değildir.
16/25 KOLAY

Depremden sonra evde ilk olarak ne kapatılmalıdır?
Doğru cevapDoğal gaz vanası

Depremden sonra evde ilk yapılacaklardan biri doğal gaz vanasını kapatmaktır; hasar görmüş bir borudan sızan gaz yangın ve patlamaya yol açabilir. Ardından elektrik ve su kapatılır.
17/25 ORTA

Demirin nemli ortamda oksijenle tepkimeye girerek paslanmasında gözlenen kimyasal olay türü hangisidir?
Doğru cevapYükseltgenme

Demir, nemli havada oksijenle birleşerek pas oluşturur; bu tepkimede demir elektron kaybettiği için olay yükseltgenmedir (oksidasyon). İndirgenme ise tam tersi, elektron kazanmadır.
18/25 ZOR

İnsanda ses tellerini barındıran ve konuşma seslerinin üretilmesinde rol oynayan organ hangisidir?
Doğru cevapGırtlak

Ses telleri gırtlakta (larinks) bulunur; akciğerden gelen hava bu telleri titreştirir ve ses oluşur. Yutak yiyeceğin geçtiği ortak yol, bronşlar akciğere giden hava yolları, diyafram ise solunum kasıdır.
19/25 KOLAY

Işık hangi ortamda en hızlı yayılır?
Doğru cevapBoşlukta

Işık en hızlı boşlukta yayılır: saniyede yaklaşık 300 bin kilometre. Su, cam ya da yağ gibi ortamlarda yavaşlar; bu yavaşlama ışığın kırılmasının sebebidir.
20/25 ORTA

Güneş Sistemi'nde yüzey sıcaklığı en yüksek olan gezegen hangisidir?
Doğru cevapVenüs

Yüzey sıcaklığı en yüksek gezegen Venüs'tür; ortalama 460 santigrat dereceyi bulur. Merkür Güneş'e daha yakın olmasına rağmen atmosferi yok denecek kadar incedir, Venüs'ün kalın karbondioksit atmosferi ise ısıyı hapseder.
21/25 ZOR

Ahtapot ve kalamarın ait olduğu, gelişmiş sinir sistemiyle bilinen yumuşakça grubuna ne ad verilir?
Doğru cevapKafadan bacaklılar

Ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı kafadan bacaklılar (Cephalopoda) grubundandır; kolları doğrudan başlarına bağlıdır ve omurgasızlar arasında en gelişmiş sinir sistemine sahiptirler. Midye ve istiridye çift kabuklulardandır.
22/25 KOLAY

Yıldırım genellikle nereye düşer?
Doğru cevapYüksek yerlere

Yıldırım, buluttan yere en kısa yolu arar; bu yüzden genellikle yüksek ve sivri noktalara düşer. Açık alanda ağaç altına sığınmak da bu yüzden tehlikelidir.
23/25 ORTA

Yüz ölçümü bakımından dünyanın en büyük adası kabul edilen ve büyük bölümü buzullarla kaplı olan ada hangisidir?
Doğru cevapGrönland

Grönland, yaklaşık 2,1 milyon kilometrekareyle dünyanın en büyük adasıdır ve yüzeyinin büyük bölümü kalıcı buz tabakasıyla kaplıdır. Avustralya daha büyüktür ama ada değil kıta sayılır.
24/25 ZOR

Yılanların çatal diliyle topladığı koku moleküllerini algılayan ağız tavanındaki yapı nedir?
Doğru cevapJacobson organı

Yılan çatal diliyle havadaki koku moleküllerini toplar ve ağzının tavanında bulunan Jacobson organına (vomeronazal organ) götürür; koku böylece iki noktadan alındığı için yılan kaynağın yönünü de anlar.
25/25 KOLAY

Dilde tatları algılayan yapılar hangileridir?
Doğru cevapTat tomurcukları

Dildeki tat tomurcukları, içlerindeki duyu hücreleriyle tatlı, tuzlu, ekşi, acı ve umami tatlarını algılar ve bilgiyi sinirlerle beyne iletir. Bir yetişkinde binlerce tat tomurcuğu bulunur.

Binlerce soruyla oynamak için BilQ'yu indir

Görsel: Event Horizon Telescope, CC BY 4.0

Süreye karşı, ligde yarışmak istersen: BilQ — ücretsiz online bilgi yarışması