Adidas ve Puma: Birbirinden Nefret Eden İki Kardeş
Dünyanın en büyük iki spor markasını, birbirinden nefret eden iki kardeş kurdu.
1936 Berlin — dört altın madalya
1936 Berlin Olimpiyatları. Adi Dassler, Amerikalı atlet Jesse Owens'ı kendi ayakkabılarıyla yarışmaya ikna eder. Owens dört altın madalya kazanır ve Dassler kardeşlerin ayakkabıları bir anda dünya çapında ün kazanır.
Sonra İkinci Dünya Savaşı gelir. Rivayete göre bir hava saldırısında sığınağa giren Adi, uçakları kastederek yine geldiler diye söylenir; ama Rudolf, bu sözün kendi ailesine söylendiğine inanır. Rudolf askere alınır, Adi fabrikanın başında kalır ve Rudolf bunun arkasında da kardeşini görür. İpler kopmuştur.
1948. Kardeşler şirketi ikiye böler ve çalışanlara tek bir soru sorulur: kiminle geliyorsun? Rudolf'un şirketinin ilk adı Ruda'dır; kısa süre sonra bu isim Puma'ya dönüşür. Adi ise ertesi yıl kendi adından Adidas'ı tescil ettirir. İki fabrika, aynı kasabada, aynı nehrin iki yakasında.
'Eğik boyunlar şehri'
Kasaba da ikiye bölünür. Herzogenaurach'a eğik boyunlar şehri denmeye başlar; çünkü insanlar konuşmaya başlamadan önce karşısındakinin ayakkabısına bakar. Fırınlar, meyhaneler, hatta evlilikler bile markaya göre ayrılır.
Kavga, iki markayı da dünya deviyle dönüştürür. 1970 Dünya Kupası öncesinde iki şirket, Pelé'ye kimse teklif götürmeyecek diye anlaşır; ama Puma sözü bozar. Pelé bir maç öncesinde eğilip Puma ayakkabısının bağcığını bağlar ve o an bütün kameralar ayakkabıya odaklanır.
İki kardeş barışmadan ölür: Rudolf 1974'te, Adi dört yıl sonra. Aynı mezarlığa, birbirinden olabildiğince uzak iki köşeye gömülürler. Şirketler ilk kez 2009'da, sembolik bir barış maçıyla el sıkışır. Ve bu kavgadan geriye, dünyanın en büyük iki spor markası kalır.
Videodaki soru
'Adidas' adı nereden geliyor?
Kaynaklar
- Şirketin 1 Temmuz 1924'te 'Gebrüder Dassler Sportschuhfabrik' adıyla ticaret siciline kaydı ve annelerinin çamaşırhanesinde başlaması: https://en.wikipedia.org/wiki/Adidas ; https://www.adidassler.org/en/life-and-work/chronicle
- Jesse Owens'ın 1936 Berlin'de Dassler ayakkabılarıyla dört altın kazanması; giydiği çiftin Berlin Olimpiyat Müzesi'nde bulunması: https://olympic-museum-artefacts.zetcom.net/en/collection/item/107172/ ; https://www.history.com/articles/adidas-puma-rivalry-dassler
- Sığınaktaki 'yine geldiler' sözü ve Rudolf'un onu ailesine yönelik sanması EN YAYGIN ANLATI olarak aktarılır; Rudolf'un askere alınması ve bunun arkasında kardeşini görmesi: https://en.wikipedia.org/wiki/Dassler_brothers_feud ; https://history.howstuffworks.com/historical-figures/family-feud-that-spawned-adidas-and-puma.htm
- 1948 bölünmesi; Rudolf'un şirketi önce RUDA sonra Puma, Adidas'ın 1949 tescili: https://en.wikipedia.org/wiki/Dassler_brothers_feud ; https://quartr.com/insights/edge/adidas-vs-puma-the-story-of-the-dassler-brothers
- Herzogenaurach'ın 'eğik boyunlar şehri' adını alması ve kasabanın markalara göre bölünmesi: https://history.howstuffworks.com/historical-figures/family-feud-that-spawned-adidas-and-puma.htm ; https://www.history.com/articles/adidas-puma-rivalry-dassler
- 'Pelé Paktı' ve Puma'nın anlaşmayı bozup 1970 Dünya Kupası'nda Pelé'ye maç öncesi bağcık bağlatması: https://www.balls.ie/football/pele-adidas-puma-537997 ; https://en.wikipedia.org/wiki/Dassler_brothers_feud
- Rudolf'un 1974, Adi'nin 1978'de ölmesi ve aynı mezarlığın zıt uçlarına gömülmeleri; iki şirketin 2009'da sembolik bir futbol maçıyla el sıkışması: https://en.wikipedia.org/wiki/Dassler_brothers_feud ; https://www.npr.org/2009/09/21/113034607/adidas-puma-break-from-rivalry-for-a-day
Görseller
- 1881 Liebermann Schusterwerkstatt anagoria.JPG — Max Liebermann — Public domain (Wikimedia Commons)
- Jesse Owens Salute.jpg — Distributed by the Associated Press — Public domain (Wikimedia Commons)
- Londoners sleeping in the passageway of a London Underground station, probably Aldwych, in November 1940. D1678.jpg — Ministry of Information Photo Division Photographer — Public domain (Wikimedia Commons)
- Burgstall (Herzogenaurach) Luftaufnahme (2020).jpg — HaSe — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Hauptstraße 12, 10 Herzogenaurach 20180219 001.jpg — Tilman2007 — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Pele celebrating 1970.jpg — Unknown - Distributed by the Associated Press — Public domain (Wikimedia Commons)
- Puma Suede.jpg — LeDroider — CC0 (Wikimedia Commons)